بررسي وضعيت مسكن در استان قم و شهر قم

دومين سفر استاني رياست محترم جمهور و هيات دولت
در سال 1387 به استان قم خواهد بود.
در اين سفر آقاي مهندس سعيدي كيا وزير مسكن و
شهرسازي در معيت رياست محترم جمهور بوده و علاوه
بر ديدارهاي مردمي و شركت در جلسه شوراي اداري
روند پيشرفت مصوبات مربوط به اين وزارتخانه در سفر
نخست استاني هيات دولت را مورد بررسي قرار خواهد
داد.
گزارش ذيل در راستاي اين سفر توسط دفتر برنامه
ريزي و اقتصاد مسكن اين وزارتخانه تهيه گرديده است
.
استان قم در سال 1385 داراي جمعيتي بيش از 1041
هزار نفر شامل 261 هزار خانوار است كه در 252 هزار
واحد مسكوني بسر ميبرند تراكم خانوار در واحد
مسكوني 04/1 و بعد خانوار 99/3 نفر ميباشد در
نقاط شهري اين شاخصها به ترتيب برابر با 03/1
خانوار و 99/3 نفر و در نقاط روستايي 06/1 خانوار
در واحد و 23/4 نفر در خانوار ميباشد.
1- وضعيت شاخصهاي مسكوني در استان قم در سال 1385
|
عنوان |
كل |
نقاط شهري |
نقاط روستايي |
|
تعداد جمعيت (به هزارنفر) |
6/1040 |
977 |
6/63 |
|
تعداد خانوار(هزار) |
8/260 |
8/244 |
9/15 |
|
تعداد واحد مسكوني (هزار) |
9/251 |
9/236 |
15 |
|
تراكم خانوار در واحد مسكوني |
04/1 |
03/1 |
06/1 |
|
بعد خانوار |
99/3 |
99/3 |
23/4 |
نقاط شهری این استان براساس آمار سال 1385 دارای
977 هزار نفر جمعیت شامل 245 هزار خانوار بوده که
در 237 هزار واحد مسکونی به سر ميبرند ميزان رشد
شاخصهاي جمعيت، خانوار و واحد مسكوني در طي دهه
(1385-1375) به ترتيب برابر با 1/2 درصد، 3/4 درصد
و 03/5 درصد بوده است.
فزوني نرخ رشد تعداد واحدهاي مسكوني نسبت به تعداد
خانوار در اين دهه باعث بهبودي قابل توجه شاخص
تراكم خانوار در واحد و كاهش آن از 10/1 به 03/1
شده است. به عبارت ديگر در حال حاضردر نقاط شهري
اين استان به ازاء هر 103 خانوار 100 واحد مسكوني
وجود دارد.
از آنجا که نزدیکی این شاخص به عدد 1 بیانگر بهبود
وضعیت مسکن و دوری آن از عدد یک بیانگر عدم تولید
مسکن متناسب با تقاضا میباشد، بنابراين وضعيت اين
استان از حيث شاخص مذكور به شرايط مطلوب رسيده
است. اگرچه پايين بودن ميزان تراكم به مفهوم
توزيع برابر آن بين گروههاي مختلف درآمدي نيست.
2- روند تحولات شاخصهاي مسكوني در نقاط شهري استان قم
|
شرح |
1375 |
1385 |
نرخ رشد |
|
تعداد جمعيت (به هزارنفر) |
793 |
977 |
1/2 |
|
خانوار(هزار) |
160 |
245 |
3/4 |
|
موجودی مسكن(هزار واحد) |
145 |
237 |
03/5 |
|
تراكم خانوار در واحد مسکونی |
1/1 |
03/1 |
- |
|
بعد خانوار |
9/4 |
98/3 |
- |
بررسي خانوارهاي موجود در استان از نظر نحوه تصرف
مسكن نشان ميدهد 60 درصد خانوارها مالك محل سكونت
خود و 32 درصد در واحدهاي اجارهاي سكونت دارند که
بيشتر از میانگین ملی اجاره نشینی در سطح کل مناطق
شهری کشور است.
بررسي واحدهاي مسكوني موجود در استان قم از نظر
بادوام سازي نيز بيانگر بالا بودن قابل توجه سهم
واحدهاي بادوام (97 درصد) نسبت به واحدهاي نيمه
بادوام و كم دوام مي باشد.
3- وضعيت واحدهاي مسكوني از نظر بادوام سازي در نقاط
شهري (درصد)
|
مصالح بادوام |
97 |
|
مصالح نيمه بادوام |
1 |
|
مصالح كم دوام |
2 |
تولید مسکن و ویژگیهای آن:
در فاصله سالهای 1376 تا 1385 بر روی هم برای
تعداد 30988 ساختمان مسکونی پروانه ساخت صادر شده
است که بالغ بر 57488 واحد مسکونی میگردد بررسی
روند تحولات واحدهای مسکونی تولید شده در این
سالها حاکی از نوسان در توليد تدریجی تعداد
واحدهای مسکونی است. بطوریکه در سال 1382 برای
بیشترین تعداد واحد یعنی 11084 واحد مسکونی جواز
ساخت صادر شده است.
بررسی متوسط تعداد واحد مسکونی در هر ساختمان
(پروانه) و سهم تعداد واحدهای سه طبقه و بیشتر در
این سالها نیز نشانگر نوسان در ميزان آنهاست.
بطوریکه متوسط تعداد واحد در هر ساختمان از 2/1
واحد به 2/3 واحد و سهم واحدهای سه طبقه و بیشتر
از 3/13 درصد به 1/28 درصد در سال 82 افزايش و سپس
به 22 درصد در سال 1385 كاهش یافته است. بعبارت
دیگر تحولات مذکور نشان دهنده رونق تدریجی
انبوهسازی عليرغم نوسان آنهاست.
4- ویژگیهای تولید مسکن در نقاط شهری استان قم 85 ـ 1376
|
سال
عنوان |
1376 |
1377 |
1378 |
1379 |
1380 |
1381 |
1382 |
1384 |
1385 |
|
تعداد پروانههای مسکونی |
3163 |
2840 |
3638 |
3176 |
3375 |
4156 |
4211 |
2953 |
3476 |
|
تعداد واحدهای مسکونی |
3937 |
3998 |
4871 |
3890 |
4358 |
8231 |
11084 |
9524 |
7595 |
|
متوسط تعداد واحد در هر ساختمان |
2/1 |
4/1 |
3/1 |
2/1 |
3/1 |
2 |
6/2 |
2/3 |
2/2 |
|
سهمتعداد سه طبقه و بیشتر(درصد) |
3/13 |
1/14 |
4/13 |
20 |
9/19 |
7/25 |
1/28 |
25 |
22 |
شاخصهاي اقتصادي مسكن:
متوسط قيمت يك متر مربع زيربنا 3065
هزار ريال و اجارهبهاي مسكوني 14707 هزار ريال
است كه ميانگين نقاط شهري كشور كمتر مي باشد
همچنين نسبت بهاي مسكن به درآمد خانوار برابر با
ميانگين ملي (5) و سهم هزينه مسكن به هزينه كل
خانوارهاي شهري 30 درصد در سال 1385 بوده است رتبه
استان قم براساس شاخصهاي رفاه خانوار و شاخصهاي
ضروري كيفيت مسكن در مرتبه 19 ميباشد.
5- شاخصهاي اقتصادي مسكن در استان قم
|
عنوان |
قيمت يك مترمربع زيربناي مسكوني
(به هزار ريال) |
متوسط اجارهبهاي يك مترمربع واحد مسكوني (به ريال) |
بهاي مسكن به درآمد |
سهم هزينه مسكن درسبدهزينهخانوار (درصد) |
رتبه استان براساس رفاه خانوارهاي شهري با تركيب شاخصهاي
ضروري كيفيت مسكن |
|
استان قم |
3065 |
14707 |
5 |
30 |
19 |
|
ميانگين كشوري |
4137 |
19629 |
5 |
29 |
- |
شهر قم
تحولات جمعيتي :
شهر قم براساس سرشماري عمومي نفوس و
مسكن سال 1385 داراي جمعيتي در حدود 959 هزار نفر
شامل 240 هزار خانوار بوده كه در 233 هزار واحد
مسكوني به سر ميبرند ميزان تراكم خانوار در واحد
مسكوني 03/1 و بعد خانوار 99/3 نفر بوده كه نسبت
به سال 1375 كاهش قابل ملاحظهاي در جهت بهبودي
داشته است.
طبق جدول زیر وضعیت شاخص تراکم خانوار در واحد
مسکونی در شهر قم همانند مناطق شهری کل استان كاهش
يافته و از عدد 1/1 در سال 1375 به 03/1 در سال
1385 رسیده است. که به نوعي بيانگر وضعيت مطلوب از
حيث اين شاخص در شهر قم ميباشد.
6- تحولات وضعيت جمعيت مسكن در شهر قم سالهاي
(1385-1375)
|
شرح |
1375 |
1385 |
|
تعداد جمعيت (به هزار نفر) |
768 |
959 |
|
خانوار(هزار خانوار) |
160 |
240 |
|
مسكن (هزارواحد) |
145 |
233 |
|
تراكم خانوار در مسكن |
10/1 |
03/1 |
|
بعد خانوار |
8/4 |
99/3 |
برآورد شده است
در فاصله سالهاي 1376 تا 1385 براي تعداد 63734
واحد مسكوني درشهر قم , پروانه ساختماني صادر شده
است كه بيشترين ميزان توليد مسكن در سالهاي 1382
و 1385 بوده است بطوريكه توان توليد مسكن در اين
شهردر حال حاضر به رقم 10000 واحد مسكوني در سال
رسيده است.
7- روند تحولات توليد مسكن در شهر قم بر اساس پروانه هاي
ساختماني صادره
|
عنوان |
1376 |
1377 |
1378 |
1379 |
1380 |
1381 |
1382 |
1384 |
1385 |
جمع دوره |
|
تعداد واحدهاي مسكوني در پروانهها |
3937 |
3998 |
4871 |
3891 |
4358 |
8231 |
11084 |
7009 |
|